پارک کردن خودرو، مخصوصاً در فضاهای شلوغ و محدود، همیشه یکی از چالشهای رانندگی بوده است. اما با پیشرفت فناوری، سیستمهای اتو پارک (APA) پا به میدان گذاشتهاند تا این تجربه را آسانتر و ایمنتر کنند. سیستم پارک خودکار به شما کمک میکند بدون نگرانی از برخورد با موانع یا صرف زمان زیاد، خودرو را بهطور خودکار در جای مناسب پارک کنید. در این مقاله، به تعریف سیستم کمکی پارک، نحوه عملکرد آن و مزایای استفاده از این فناوری هوشمند میپردازیم تا بفهمید چرا بسیاری از خودروهای مدرن به این سیستم مجهز میشوند.
اتو پارک (APA) چیست؟
سیستم اتو پارک یا پارک خودکار خودرو (Park Assist)، جزئی از سیستم کمک راننده است که با استفاده از چند سنسور و صفحه نمایش، جای مناسب برای پارک خودرو را شناسایی کرده و راننده را در پارک کردن یاری میکند. برای اطلاعات بیشتر در خصوص سیستم کمک راننده کلیک کنید.
عملکرد دستیار پارک اتوماتیک بسته به مدل خودرو ممکن است کمی متفاوت باشد، اما اصول کلی آن در اکثر خودروها یکسان است. بهطور کلی، اتو پارک به راننده این امکان را میدهد که خودرو را با دقت و امنیت بیشتری در محل پارک قرار دهد.

تاریخچه سیستم کمکی پارک
تاریخچه سیستم کمکی پارک خودرو به نیمه دهه ۱۹۹۰ میلادی بازمیگردد، زمانی که مؤسسه فرانسوی INRIA در همکاری با شرکت خودروسازی Ligier، اولین نمونههای آزمایشی خودرویی با قابلیت پارک خودکار را توسعه دادند. این سامانهها با استفاده از الگوریتمهای کامپیوتری و کنترل دقیق فرمان و سرعت خودرو، امکان پارک اتوماتیک در فضاهای پارالل را فراهم میکردند.
پس از آن، شرکت تویوتا در سال ۲۰۰۳، سیستم پارک خودکار( Intelligent Parking Assist System-IPAS) را در مدل هیبریدی Prius عرضه کرد که برای اولین بار در تولید انبوه در دسترس مشتریان قرار گرفت. این سیستم با ترکیب حسگرها و دوربینهای محیطی، توانایی تشخیص جای پارک مناسب و هدایت خودرو به آن را داشت.
از آن زمان تاکنون، خودروسازان مختلفی از جمله فورد، جیپ و لکسوس، سیستمهای مشابه را در خودروهای خود ارائه کردهاند و اتو پارک به یکی از آپشنهای محبوب و کاربردی خودروهای مدرن تبدیل شده است.
این تکنولوژیها به مرور زمان با دیگر فناوریهای سیستمهای رانندگی خودکار (مانند هدایت اتوماتیک خودرو در مسیر و شتابدهی هوشمند) ترکیب شدند تا تجربه رانندگی کاملاً خودکار و ایمنتری فراهم کنند.
انواع سیستم پارک خودرو
سیستمهای اتو پارک خودرو با هدف سادهتر کردن فرآیند پارک، در سه سطح مختلف طراحی شدهاند که هر کدام میزان اتوماسیون متفاوتی دارند:
سیستم پارک هدایتکننده
این نوع از اتو پارک رایجترین و سادهترین مدل است. در این سیستم، راننده ابتدا جای پارک مناسب را انتخاب میکند و سپس سیستم با نمایش دستورالعملهایی روی مانیتور خودرو، مسیر پارک را هدایت میکند. در این حالت، راننده تنها با پدالهای گاز و ترمز کار میکند و کنترل فرمان و چرخها به صورت خودکار توسط سیستم انجام میشود تا خودرو به آرامی در جای پارک قرار گیرد.
سیستم پارک و خروج از پارک
این سیستم شباهت زیادی به مدل هدایتکننده دارد، با این تفاوت که علاوه بر پارک کردن، فرآیند خروج از جای پارک را نیز برای راننده آسان میکند. این قابلیت زمانی مفید است که خودرو در پارک دوبل قرار دارد و برای خارج شدن از آن نیاز به مانور دقیق و زمانبر است. در این حالت، راننده همچنان مسئول کنترل پدالهاست، اما سیستم، فرمان و جهت خودرو را مدیریت میکند تا خروج راحت و ایمن انجام شود.
اتو پارک تمام خودکار
در بالاترین سطح اتوماسیون، سیستم اتوپارک تمام خودکار قادر است کل فرآیند پارک را بدون دخالت راننده انجام دهد. در این حالت، شتاب، ترمز و کنترل فرمان به طور کامل توسط سیستم مدیریت میشود و راننده تنها نظارهگر پارک شدن خودرو است. استفاده از این نوع سیستم نیازمند اعتماد کامل به فناوری خودرو است، زیرا تمامی عملیات به صورت خودکار و بدون دخالت انسان انجام میشود.

نحوه عملکرد سیستم کمکی پارک خودرو
سیستم اتو پارک با ترکیب سنسورها، دوربینها و الگوریتمهای هوشمند، محیط اطراف خودرو را لحظه به لحظه تحلیل میکند. سنسورهای جانبی و عقب خودرو، فاصله تا موانع، خودروهای کناری و حتی پیادهها را تشخیص میدهند و اطلاعات را به واحد کنترل مرکزی ارسال میکنند. این واحد، بر اساس دادههای دریافت شده، مسیر بهینه برای ورود خودرو به جای پارک را محاسبه میکند.
در سیستمهای پیشرفته APA، فرمان به طور خودکار تنظیم میشود و خودرو میتواند مسیر منحنی یا زاویهای را به شکل دقیق طی کند تا پارک موفقیتآمیز باشد. همچنین، در صورت نزدیک شدن بیش از حد به موانع، سیستم به صورت هوشمند سرعت خودرو را کاهش داده یا توقف کامل انجام میدهد تا از برخورد جلوگیری شود.
برخی مدلها حتی قابلیت یادگیری دارند؛ به این معنا که هر بار که راننده از سیستم استفاده میکند، الگوریتم، عملکرد بهینهتری برای شرایط مشابه ارائه میدهد. علاوه بر این، ویژگیهایی مانند اتوهلد به راننده کمک میکنند تا هنگام توقف در ترافیک یا سربالایی، خودرو بدون فشار دادن پدال ترمز ثابت بماند. به این ترتیب، اتوپارک نه تنها پارک کردن را آسانتر میکند، بلکه امنیت و دقت رانندگی در فضاهای محدود را نیز بهطور چشمگیری افزایش میدهد.
نحوه کار با سیستم اتو پارک
سیستم دستیار پارک اتوماتیک یا Park Assist، با استفاده از سنسورها و دوربینها، بخش زیادی از کار پارک را به صورت هوشمند انجام میدهد و تنها در برخی مراحل به کمک راننده نیاز دارد. نحوه استفاده از اتو پارک را به صورت مرحله به مرحله در این بخش بخوانید:
مرحله اول: فعالسازی سیستم
برای شروع، خودرو را روشن کنید و دنده را در حالت Drive قرار دهید. سپس دکمه فعالسازی اتوپارک را فشار دهید؛ این دکمه معمولاً با نماد P یا علامت فرمان و پارک دوبل روی کنسول مرکزی یا داشبورد مشخص شده است.
مرحله دوم: انتخاب نوع پارک
بیشتر سیستمها امکان انتخاب بین پارک موازی (دوبل) و پارک عمودی را دارند. با استفاده از دکمهها یا صفحه نمایش خودرو، نوع پارک مورد نظر خود را مشخص کنید.
مرحله سوم: جستجوی فضای مناسب
با سرعت پایین در کنار محلهای پارک حرکت کنید تا سنسورها فضای مناسب را شناسایی کنند. سیستم هنگام یافتن جای مناسب، با صدا یا پیغام روی مانیتور شما را مطلع میکند.
مرحله چهارم: توقف و پیروی از دستورالعملها
پس از اعلام فضای مناسب، خودرو را متوقف کرده و دنده را مطابق دستور سیستم قرار دهید. در برخی خودروها، حتی دنده نیز به صورت خودکار تنظیم میشود.
مرحله پنجم: رها کردن فرمان
در سیستمهای پیشرفته، خودرو از شما میخواهد فرمان را رها کنید تا پارک به صورت خودکار انجام شود. شما تنها با کنترل پدالها سرعت و توقف خودرو را مدیریت میکنید.
مرحله ششم: تکمیل پارک و تأیید سیستم
وقتی خودرو در جای پارک قرار گرفت، سیستم پیام موفقیتآمیز بودن پارک را نمایش میدهد. حال میتوانید دنده را در حالت P قرار داده و خودرو را خاموش کنید.
با این روش، حتی پارک در فضاهای تنگ و شلوغ بدون استرس و با دقت بالا امکانپذیر است و تجربه رانندگی را بسیار راحتتر میکند.
کاربرد سیستم پارک خودرو
مهمترین کاربردهای اتو پارک عبارتند از:
- استفاده در پارک دوبل و فضاهای باریک
- پارک کردن در پارکینگهای شلوغ و با فاصله کم بین خودروها
- هدایت دقیق خودرو در خیابانهای پرترافیک یا کنار پیادهرو
- مدیریت مسیر خودرو در پارکینگهای طبقاتی یا مکانهای محدود
- کمک به خروج خودرو از جای پارک تنگ با استفاده از حسگرها و الگوریتمهای هوشمند
- کاربرد در خودروهای بزرگ که دید راننده محدود است
مزایا و معایب سیستم پارک خودرو
اتوپارک نیز مانند سایر انواع سیستم کمک راننده دارای مزایا و معایب مختلفی است که در ادامه به آنها اشاره میکنیم:
مزایای استفاده از اتو پارک (APA)
- افزایش ایمنی: شناسایی موانع و کاهش خطر برخورد با خودروها یا دیوارها
- سهولت پارک در فضاهای تنگ: کاهش نیاز به مانور زیاد در پارک دوبل یا کنار خیابان
- صرفهجویی در زمان: کاهش زمان جستجو و مانور برای پارک کردن
- دقت بیشتر: قرارگیری دقیق خودرو نسبت به دیوار، جدول یا خودروهای دیگر
- کمک به رانندگان کمتجربه یا شرایط سخت: مناسب پارک شب، فضای محدود و پارک دوبل

معایب و محدودیت های استفاده از اتوپارک (APA)
- هزینه بالای نصب و نگهداری: سختافزار و نرمافزار اتوپارک پیچیده است و قیمت خودرو را افزایش میدهد.
- نیاز به نگهداری و تمیزکاری سنسورها و دوربینها: آلودگی یا خرابی حسگرها میتواند باعث خطا شود.
- اعتماد بیش از حد راننده به سیستم: ممکن است راننده توجه شخصی خود را کاهش دهد و در صورت خطای سیستم خطر ایجاد شود.
- شرایط محیطی نامساعد: باران، برف، مه یا نور کم میتواند دقت سنسورها و دوربینها را کاهش دهد.
- محدودیت در فضاهای بسیار تنگ یا پیچیده: در جای پارک کوچک یا با زاویه غیر معمول، سیستم ممکن است نتواند خودرو را به درستی هدایت کند.
- تشخیص ناقص موانع غیر معمول یا کوچک: اشیاء خیلی کوچک، کابلها یا موانع نامتعارف ممکن است شناسایی نشوند.

آنچه در مقاله اتوپارک APA خواندیم
در این مقاله از آرتان موتور آریایی خواندیم که سیستم پارک خودرو چگونه با استفاده از سنسورها و دوربینها جای پارک مناسب را پیدا میکند، انواع مختلف اتو پارک چیست و چه کاربردهایی دارد و همچنین با مزایا، معایب و محدودیتهای آن آشنا شدیم. یادگیری این مطالب موجب میشودتا ما با دید بازتر و اطمینان بیشتری خودرو را پارک کنیم، هنگام خرید خودروهای مجهز به اتوپارک تصمیم بهتری بگیریم و در شرایط مختلف رانندگی، ایمنی و دقت خود را افزایش دهیم.